فاجعه زیست‌محیطی؛ نیمی از تالاب میانکاله خشک شدە است

تالاب میانکاله، یکی از مهم‌ترین ذخیره‌گاه‌های زیست‌کره ایران، در شرق مازندران با وسعتی حدود ۴۸ هزار هکتار، به دلیل خشکسالی شدید در معرض نابودی قرار گرفته است. تصاویر ماهواره‌ای نشان می‌دهند که تنها ۵۱.۳ درصد از سطح آبی این تالاب باقی مانده و بخش‌های وسیعی از آن به نمک‌زار تبدیل شده است.

این تالاب که از سال ۱۳۴۸ به عنوان منطقه حفاظت‌شده و از سال ۱۳۵۵ در فهرست یونسکو ثبت شده، زیستگاه بیش از ۲۸ گونه پرنده مهاجر از جمله فلامینگو، چنگر، پلیکان و قو است.

کاهش سطح آب از سال ۱۳۹۸ موجی از تلفات پرندگان را به دنبال داشت و بیش از ۵۰ هزار پرنده مهاجر در این منطقه جان باختند. برخی کارشناسان مسمومیت ناشی از سم بوتولیسم را عامل اصلی این فاجعه می‌دانند، اما کاهش آب و آلودگی نیز نقش مهمی داشته است.

تهدید دیگر، طرح احداث مجتمع پتروشیمی در نزدیکی تالاب است که از سال ۱۳۹۹ مطرح شده و اعتراضات گسترده‌ای را برانگیخته است. سازمان حفاظت محیط زیست اعلام کرده که این پروژه مجوز قانونی ندارد، اما برخی منابع از ادامه فعالیت‌های مقدماتی مانند فنس‌کشی در منطقه خبر می‌دهند.

بحران میانکاله از دهه‌های گذشته آغاز شده است. در سال ١٣٩٨مرگ مشکوک هزاران پرنده مهاجر به دلیل مسمومیت گزارش شد و در سال‌های بعد نیز این فاجعه تکرار شد. آتش‌سوزی‌های مکرر، شکار غیرقانونی و کاهش منابع آبی، این تالاب را در وضعیت شکننده‌ای قرار داده است.

در سال ۱۴۰۰، کلنگ‌زنی پتروشیمی بدون مجوزهای لازم، خشم فعالان محیط زیست را برانگیخت و کارزارهای مردمی با ده‌ها هزار امضا خواستار توقف آن شدند. با وجود وعده‌های مقامات برای حفاظت از میانکاله، نبود اقدامات عملی و ادامه تهدیدها، آینده این بهشت پرندگان را در هاله‌ای از ابهام قرار داده است.

منبع : دویچه‌وله

گردآورنده : بهنام رجب زاده